Dürtü ve Güdüler Ne Demek? Tarihin Derinliklerinden İnsan Davranışına Bir Yolculuk Bir tarihçi olarak geçmişin izini sürerken, insanlığın yalnızca savaşlar, icatlar veya imparatorluklarla değil; aynı zamanda içsel dinamikleriyle de şekillendiğini görmek büyüleyicidir. Tarihin her döneminde insanların kararlarını, yönelimlerini ve toplumsal dönüşümlerini belirleyen görünmez bir güç vardır: dürtüler ve güdüler. Antik çağlardan modern çağa uzanan bu içsel mekanizmalar, insanın neden hareket ettiğini anlamanın anahtarıdır. Dürtü Nedir? İlkel Benliğin Sesi Dürtü, insanın doğuştan getirdiği, genetik olarak kodlanmış, bilinç dışı bir enerji kaynağıdır. Açlık, susuzluk, cinsellik, korunma gibi temel biyolojik ihtiyaçlardan doğar. Bir hayatta kalma alarmı gibidir; bireyi eyleme geçirir. Tarihin ilk dönemlerinden…
Yorum BırakKategori: Makaleler
Bulmacada Parafin Ne Demek? Edebiyatın Işığıyla Anlamın İzinde Kelimelerin Gücü ve Parafinin Sessiz Parıltısı Kelimeler, insan zihninin en kadim aynalarıdır. Bir kelimenin anlamı yalnızca sözlükteki karşılığıyla sınırlı değildir; her kelime, tarih boyunca yankılanan bir düşüncenin, bir duygunun, bir çağrışımın izlerini taşır. Bulmacada karşımıza çıkan her sözcük aslında bir çağrıdır; bir bilme, hatırlama ve yeniden anlamlandırma davetidir. “Parafin” kelimesi, ilk bakışta teknik, soğuk ve bilimsel bir kavram gibi görünür. Fakat edebiyatın merceğinden bakıldığında, bu kelimenin içi bir metaforun sıcaklığıyla doludur. Bulmacada “mum maddesi” olarak tanımlanan parafin, aslında karanlıkta ışık olmanın, eriyerek varlığını anlamlı kılmanın sembolüdür. Edebiyatta Işık, Eriyiş ve Parafin Edebiyat…
Yorum BırakBolu Göynük Ne Yenir? Tarih, Damak ve Kimlik Üzerinden Bir Lezzet Haritası Göynük’te yemek, sadece açlığı gidermez; tarihle, kimlikle ve emekle örülmüş bir hafızayı sofraya taşır. Osmanlı’dan kalan ahşap konakların gölgesinde, kış hazırlıklarıyla dolan ambarların kokusunda, “ne yenir?” sorusu aslında “bu kültür nasıl yaşar?” diye sorar. Bu yazı, Göynük mutfağını yerel ürünler, coğrafi işaretli değerler ve güncel tartışmalar eşliğinde okur; sizden de yediğiniz her lokmada bu hikâyeyi yeniden düşünmenizi ister. Coğrafi İşaretler ve Sofranın Kimliği: Uğut Tatlısı & Tokalı Örtme Göynük’ün tatlı hafızası Uğut Tatlısı ile başlar. Çimlendirilmiş buğdayın kendi öz şekerinden güç alan bu eski tat, 09 Aralık 2020’da…
Yorum BırakCaO Ne İş Yapar? Farklı Bakış Açılarıyla Bilimin, Toplumun ve Duygunun Kesişimi Konuya farklı açılardan bakmayı seven biri olarak, kimyasal bir bileşiğin bile hayatın çok daha derin meselelerine dokunabileceğine inanıyorum. Bugün sizlerle CaO (kalsiyum oksit) yani halk arasında bilinen adıyla sönmemiş kireç üzerine konuşacağız. Ama yalnızca kimyasal formülüne değil; bu bileşiğin üretimdeki, çevredeki ve hatta toplumsal hayattaki anlamına birlikte bakacağız. Çünkü bilimin soğuk denklemleri bile, insanın sıcak dokunuşuyla anlam kazanıyor. CaO Nedir ve Ne İşe Yarar? Kalsiyum oksit (CaO), doğada genellikle kireçtaşının (CaCO₃) ısıtılmasıyla elde edilir. Bu işlem sırasında karbondioksit gazı ayrılır ve geriye beyaz, toz ya da taş formunda…
Yorum BırakAspirin Yağ Çözücü Kimin? — Ekonomik Bir Bakışla Marka, Sermaye ve Piyasa Üzerine Bir ekonomist olarak, her ürünün ardında görünmeyen bir kaynak yönetimi, tercih zinciri ve stratejik karar vardır. “Aspirin yağ çözücü kimin?” sorusu bu yönüyle sadece bir mülkiyet meselesi değil, aynı zamanda sermayenin nasıl şekillendiğini, piyasaların nasıl çalıştığını ve bireylerin tercihleriyle toplumsal refahın nasıl etkilendiğini gösteren bir örnektir. Kaynakların sınırlı, ihtiyaçların sonsuz olduğu bir dünyada, her üretim kararı bir fırsat maliyeti doğurur. Aspirin markası tıbbi alandan endüstriyel temizlik alanına uzanmışsa, bu sadece bir kimyasal dönüşüm değil, aynı zamanda bir ekonomik stratejidir. Aspirin Yağ Çözücü Kimin? — Marka Sahipliği ve…
Yorum Bırak101 İki Kişiyle Oynanır mı? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Bağlamında Bir Bakış “101 iki kişiyle oynanır mı?” sorusu, ilk bakışta yalnızca bir oyun tercihini çağrıştırıyor olabilir. Ancak oyunların toplumsal yaşantımızdaki yeri, birlikte üretme ve paylaşma biçimimizi nasıl şekillendirdiğini düşündüğümüzde bu sorunun çok daha derin anlamları olduğunu fark ederiz. Bir masa oyununun iki kişiyle oynanıp oynanamayacağı, aslında toplumda birlikte var olma biçimlerimizi, birbirimizi nasıl dinlediğimizi ve farklılıklarımızı nasıl anlamlandırdığımızı da ortaya koyar. Bu yazıda, 101’in iki kişiyle oynanıp oynanamayışını sadece teknik olarak değil; toplumsal cinsiyet rolleri, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden ele alacağız. 101 Oyunu ve Toplumsal Dinamikler Okey’in…
2 YorumKanaviçe Hangi Yöreye Aittir? Kültürel Kökleri, Dönüşümü ve Güncel Tartışmalar Kanaviçe denildiğinde akla genellikle Anadolu’nun bir köşesi, belirli bir yöre veya köy gelir. Oysa “Kanaviçe hangi yöreye aittir?” sorusunun tek ve kesin bir cevabı yoktur. Kanaviçe, Osmanlı’dan Balkanlara, Kafkasya’dan Orta Avrupa’ya kadar geniş bir coğrafyada görülen çapraz iğne tekniğinin Türkiye’deki yaygın adı; yani bir yöre adı değil, bir işleme tekniğinin halk arasındaki karşılığıdır. Bu nedenle kanaviçeyi tek bir yere “mal etmek”, onu besleyen çok katmanlı kültürel hattı görmezden gelmek olur. Kanaviçenin Tarihsel Arka Planı: Saraydan Eve, Evden Sandığa Çapraz iğne, Ortaçağ Avrupa’sından Akdeniz ve Yakın Doğu’ya uzanan geniş bir dolaşımın…
2 YorumHamam Taşı Ne İşe Yarar? Edebiyatın Buharında Isınan Bir Hikâye Kelimelerin Buharı: Bir Edebiyatçının Bakışı Bazı kelimeler, tıpkı hamamın buharı gibi, görünmez ama her yere işler. Hamam taşı da böyledir — dokunduğunda yalnızca bedeni değil, geçmişin bütün seslerini, sessizliklerini ve kokularını hatırlatır. Bir edebiyatçının gözünden bakıldığında hamam taşı, yalnızca bir mimari unsur değil, insanın arınma hikâyesinin somutlaşmış halidir. Isınan mermerin üzerinde terleyen beden, aslında kendi hikâyesinden arınır. Çünkü edebiyat da böyledir: birikmiş kelimeleri döker, içten ısınır, sonunda insanı yeniden doğurur. Isınmak, yazmak gibidir. Her ikisi de bir hazırlıktır; bir bedeni, bir zihni, bir ruhu yeni bir forma sokmanın sessiz provası.…
2 YorumGölgelendirme Yöntemi Ne Demek? Bir Filozofun Bakışından Işığın ve Gölgenin Diyalektiği Bir filozof için “gölge” yalnızca ışığın eksikliği değil, varlığın kendi içindeki sessiz karşıtıdır. Gölgelendirme yöntemi denildiğinde, yalnızca sanatta bir teknikten değil, insanın gerçeği algılama biçiminden, bilginin doğasından ve varlığın çok katmanlı yapısından söz ederiz. Çünkü gölgelendirme, ışığın yönünü, derinliği ve anlamı tayin eden ince bir dengedir. Felsefi düzlemde bu yöntem, hakikatin asla tek boyutlu olmadığını, her ışığın bir gölgeyle sınırlandığını bize hatırlatır. Epistemolojik Perspektif: Bilginin Işığı, Bilinmeyenin Gölgesi Epistemoloji, yani bilgi felsefesi, insanın “nasıl bildiğini” sorgular. Gölgelendirme yöntemi burada bilginin sınırlarını belirleyen metaforik bir kavrama dönüşür. Bir şeyi bütünüyle…
2 YorumBugün “Hanbelî mezhebi neye inanır?” sorusunu, bir masa etrafında toplanmış eski dostlar gibi konuşalım. Konuya tutkuyla bağlı bir blog yazarı olarak, sizi düşünmeye davet eden ama samimiyeti elden bırakmayan bir yolculuğa çıkaracağım. Çaylar hazırsa başlıyoruz. Uyarı: Yazı bittiğinde “metodoloji” kelimesini çaktırmadan günlük konuşmalarınıza katabilirsiniz. Hanbelî Mezhebi Neye İnanır? (Kalın Çizgilerle Bir Çerçeve) Hanbelî mezhebi, Ehl-i Sünnet geleneği içinde yer alır ve inançta (akaid) metne bağlı, “rivayet öncelikli” diyebileceğimiz bir çizgiye yaslanır. Kur’an ve sahih sünnet birincil kaynaklardır; sahabe anlayışı güçlü bir referanstır. Teolojik konularda, ilâhî sıfatların “nasıl”ını kurcalamadan, teşbihten ve tecsimden kaçınarak, “bila keyf” (keyfiyetini sormadan) kabul etme tavrı belirgindir.…
Yorum Bırak