Polyannacılık Nedir?
Hadi gelin, size bir şey itiraf edeyim. Ben, her ne kadar içimde sürekli “hayat ne kadar ciddiye alınmalı ki?” diye soran bir tip olsam da, bazen oluyorum ya… Evet, bazen polyannacıyım. Ama değil mi? Hepimizin içinde birazcık Pollyanna var, aslında. Yoksa hayat gerçekten çekilmez olurdu. Peki, polyannacılık nedir? Gelin, biraz eğlenceli ve yaratıcı bir bakış açısıyla konuyu ele alalım.
Polyannacılık Nedir, Ama Gerçekten?
Polyannacılık, aslında ilk bakışta çok pozitif bir şeymiş gibi gözüküyor, değil mi? Her zaman her durumda iyi tarafı görmek, her olayda bir umut ışığı aramak… Ama böyle biriyle sürekli vakit geçirdiğinizde, bir süre sonra ‘bu kadar da iyimserlik olmaz’ diyorsunuz. Hani, mesela yağmur yağıyor, berbat bir hava var, ama yanınızdaki Pollyanna gibi biri size “Vallahi bu yağmurda yürüyüş yapmak çok sağlıklı!” diyorsa, tamam, o zaman gözlüklerinizi takıp bir kahkaha atma vakti gelmiştir.
Polyannacılık, pozitif düşüncenin biraz daha abartılmış hali olabilir. Sizi daima “ne olursa olsun her şeyin iyi olacağına inandırmaya çalışan” bir yaklaşım gibi düşünebilirsiniz. Ama biraz mizahi açıdan bakacak olursak, polyannacılığı doğru yerde ve doğru dozda kullanmak oldukça eğlenceli hale gelebilir.
Gündelik Hayatta Polyannacılık Nedir?
Şimdi, hepimiz gündelik yaşamda bir şekilde polyannacılığı deneyimlemişizdir. Bunu, bazen arkadaşlarla olan sohbetlerde, bazen ise yalnız başımıza geçirdiğimiz anlarda fark ederiz. İşte birkaç polyannacılık örneği…
1. Zor Bir Gün Sonrası
Hadi bir senaryo üzerinden gidelim: Bir iş gününün sonunda, metin yazarı olarak çalışıyorsunuz (tamam, kendi işimi örnek veriyorum). Saat akşam 8, masada bir dağ, telefonumda kırmızı uyarılar, e-postalar… Her şey karışık. Kafamda bin bir düşünce: “Bir kahve içip yatacağım, bu kadar iş beni öldürecek.”
Ama sonra biri gelir ve size şöyle der: “Aaa, bak bak, hem çalışıyorsun hem de kafanı çalıştırıyorsun! Hem iyi ki bir işin var, var ya, çok şanslısın!”
İşte tam burada, tam o anda, polyannacılık yapıyorsunuz. O kadar sıkıntı, stres, yorgunluk içinde, birileri birden tüm o olumsuzluğu alıp, “İyi ki çalışıyorsun” diye dönüştürmeye çalışıyor. Hadi be, sen de bir günlüğüne şunu kabul et: “Tamam, belki o kadar kötü değilim.”
2. Rahatlatıcı Bir An
Bazen de, yolda yürürken birini görürsünüz, mesela siz tam geçerken, karşınızda biri kayar ve düşer. En kötü durumda bile polyannacılıkla hemen bir iyimserlik patlatırsınız: “Eh, bu düşüş ona çok iyi geldi, biraz daha hareketli oldu!”
Bu tür polyannacılıklar, bir çeşit koruyucu kalkan gibi. Kendinizi biraz rahatlatır, fakat derinlerde bir yerde ne olduğunu biliyorsunuz: “Evet, işin aslı bu düşüş biraz acıtacak ama olsun, belki yeni bir şey öğrenmiştir.”
3. “Sonunda” Diyebileceğiniz Bir Yorum
Bazen de polyannacılık, tamamen kelimelerle yapılan bir yolculuğa dönüşür. Diyelim ki siz ve arkadaşlarınız kötü bir filme gitmiştiniz. Film bitince, “İyi ki gitmişiz, gerçekten sıkıcıydı ama bir sürü şey öğrendik, değil mi?” diyebilirsiniz. Şaka gibi ama gerçek.
Birisi “Ne öğrendik ki?” diye sorarsa, çok basit: “Nasıl bu kadar kötü bir film yapılabilir, onu öğrendik! Evet, bence çok öğreticiydi.”
Polyannacılık Nedir? Biraz Daha Derinlemesine
Biraz daha fazla düşündüğümüzde, polyannacılığın kökeni, insanın kendisini “iyi” hissetme çabasıyla ilgilidir. Hepimiz iyi olmak isteriz, değil mi? Bu nedenle bazen olaylara çok farklı bir açıdan bakarız. Ancak, bunun da bir sınırı vardır.
Bir gün arkadaşım Ahmet ile kütüphaneye gitmiştik. O kadar kötü bir gün geçirmişim ki, tam okuma odasına girdiğimizde, yerdeki çöp kutusu devrilmişti ve koca kütüphane sessizdi. Hani “Burası tam bir felaket,” demek istedim. Ama Ahmet, yıllarca polyannacılık eğitimi almış bir insan gibi hemen cevap verdi: “Evet, ama düşen çöp kutusunun altında harika kitaplar vardı, onları okuduk. Hayat işte, her yerde kitap var!”
İçimden, “Evet, kitaplar belki de çöp kutusunun altında bulunmaz ama senin bakış açın o kadar iyi ki, her şey çöp bile olsa bu durumu halletmiş gibisin,” dedim.
Polyannacılık Nedir ve Ya “Hayatın Gerçekleri”?
Şimdi, bir yandan da şunu söylemeden edemem: Polyannacılık bazen çok da gerçekçi değil. Gerçekten her şeyin olumluya gitmesi mümkün mü? Yani, nasıl olacak? Bunu sorgulamadan edemiyorum. Ama işte bu ikilemi her zaman yaşarız. İçimizdeki optimist bakış açısını bir kenara bırakıp, gerçeklerle yüzleşmeye başladığımızda, o pozitiflik bazen bizi geride bırakabilir.
Bir gün kendi iç sesimle şöyle bir konuşma yapmıştım:
Ben: “Her şey yolunda mı? Hızlıca pozitif düşün! En kötü olanı atlatmışsın ya da… neyse.”
İç Ses: “Her şeyin pozitif olmasında sakınca yok ama bazen gerçekten moralini bozabilecek şeyler var. Mesela, bu proje şu anda nereye gidiyor?”
Ben: “Ah, tamam! Polyannacılık burada devreye giriyor! Hayat daha güzel olmalı! Bir şekilde bu da geçer…”
Sonuç Olarak: Polyannacılık Nedir?
Sonuçta, polyannacılık hayatın tuhaf ama komik bir yanıdır. Biz, bazen hem “her şey güzel olacak” diyerek umut ışığı ararız, bazen de durumun vehametini kabullenir, ama içten içe her iki hal de bizde yer eder. Polyannacılık, kendimizi rahatlatma, zor zamanlardan geçerken her şeyin en iyi şekilde olacağını düşünme biçimidir. Ancak, sadece biraz abartmamak gerekiyor. Gündelik yaşamda, bazen polyannacılığı bir espri gibi yapıp, bazen de gerçekten hayatın akışına teslim olmak gerekebilir.
Özetle, polyannacılık nedir? Pozitif düşünme şeklidir! Ama bir sınır vardır. O sınırdan geçersek, bir yerde gerçekten, “Polyannacıyım ama yeterince dürüst değilim!” diyebiliriz.